|
دکتر
مرتضی فرهادی در سال 1323 در ملایر متولد شد. دوره کودکی و زبان آموری
را در مهاباد و دوران نوجوانی و جوانی را در خمین گذراند. تاکنون در
دانشکده های مختلف به تدریس دروسی نظیر مردم شناسی، جامعه شناسی ایلات
و عشایر و ... پرداخته است.
اولین
کار میدانی وی در زمینه دانش ها و فن آوری های بومی در سال 1348 در
کتاب روستا به چاپ رسیده است. از آن تاریخ تا کنون 30 سال به پژوهش در
زمینه مردم شناسی همچون مردم شناسی دانش ها و فن آوری های سنتی، مردم
شناسی هنر، مردم شناسی و جامعه شناسی تعاون و جغرافیای تاریخی پرداخته
است.
تحصیلات دانشگاهی وی به ترتیب، روانشناسی، ارتباطات اجتماعی و جامعه
شناسی بوده است. ازوی تاکنون بیش از 80 مقاله و 6 جلد کتاب به چاپ
رسیده است.
ا لف ـ كتابهاي چاپ شده
*ـ
در فصلهاي خنده دشوار (مجموعة شعر)
تهران، 1357، انتشارات شبشكن.
*ـ
نامه كمره (دو جلد)
جلد اول (جغرافيا و جغرافياي تاريخي و معناشناسي
نام برخي جايها)
جلد دوم (چند برش در فرهنگ كشاورزي و دامداري
شهرستان كمره)
تهران 1369، اميركبير.
*ـ
نگاهي به اهميت و پيشينة كبوترخانههاي
ايران
تهران، 1372، جشنوارة هنري ادبي روستا.
تصاوير: محمدطاهر بهزادي و ديگران.
مترجم فارسي به انگليسي، عرفان پرويز.
Aatbor:
Morteza Farhadi:
Title:Survey
on importance and History of Pigeon. Houses in Iran.
Photoes:
Behzadi & Others.
Ist
Edition: Spring 1372.
Printed &
Bound by: Publlcation and Video Center of Jehad Sazandegi
Clrculation: 3000 Edition.
*ـ
فرهنگ ياريگري در ايران (درآمدي بر مردمشناسي و
جامعهشناسي تعاون در ايران)
جلد اول (ياريگري در كشت كاري و آبياري).
تهران، 1373، مركز نشر دانشگاهي.
برنده جايزه نخست
نهمين جشنواره روستاي وزارت جهاد سازندگي.
و كتاب برگزيده سيزدهمين دوره كتاب سال
جمهوري اسلامي در زمينه علوماجتماعي.
و كتاب برجسته هفتمين دوره كتابهاي
برگزيده دانشگاههاي كشور، از سويدانشگاه تهران.
*ـ
موزههايي در باد (رسالهاي در باب
مردمشناسي هنر)
تهران، 1377. دانشگاه علامة طباطبايي.
پژوهش برگزيده
فرهنگي سال در زمينة مردمشناسي و تاريخ هنر.
كتاب برجسته
هشتمين دورة معرفي كتابهاي برگزيدة دانشگاه تهران.
*ـ
موزههاي بازيافته (گمانهزنيهايي در فرهنگ عشاير و
روستائيان سيرجان، بافت،بردسير و شهر بابك استان كرمان).
تهران، 1378، انتشارات كرمانشناسي.
*ـ
واره نوعي تعاوني سنتي كهن و زنانه در ايران
درآمدي به مردمشناسي و جامعهشناسي تعاون و
مشاركت مردمي
تهران، 1380. معاونت ترويج و مشاركت مردمي وزارت
جهاد كشاورزي.
كتاب برگزيده
بيستمين دورة كتاب سال جمهوري اسلامي در زمينة علوم اجتماعي.
برنده جايزه و ديپلم افتخار
سومين جشنواره ملي زن و روستا (عذرا).
*ـ كشتكاري و فرهنگ
چون و چراهايي بر كشاورزي صنعتي و شيوههاي سنتي
بهورزي و بهداري و توانبخشي زميني در ايران...
تهران، 1382. موسسه پژوهشهاي برنامهريزي و اقتصاد
كشاورزي، وزارت جهادكشاورزي.
ب ـ كتابهاي آماده براي چاپ
*ـ
قفل و قفس، قناره و قداره (دفتري از طرحها، كاريكاتورها و كاري
واژهنگاريها)
*ـ
بانك آب (مجموعة مقالات در پيوند با مسئله آب در ايران)
*ـ فرهنگ ياري در دامداري (درآمدي بر مردمشناسي و
جامعهشناسي تعاون درايران)
*ـ "خورهه" و "نيمهور" دو كهنسال نام آور شهرستان
محلات
*ـ نقش و نگارهاي گليمينههاي طايفة كوركي و
قاليچههاي گل برجستة درة نازوج
*ـ ترانههاي كار ايران، كار آواهاي فراموش شده
*ـ از سيرگان تا سيرجان (رسالهاي در جغرافياي
تاريخي و... شهرستان سيرجان)
*ـ درآمدي بر جامعهشناسي و مردمشناسي ياريگري
(تعاون و مشاركت)
مقالههاي چاپ شده
الف ـ فصلنامهها و سالنامههاي تخصصي
"Notes
ethnologiques sur Ask. a Larijan sur Amol". LUQMAN(Annales des
presses universitairesd' Iran Revue semestrielle. Douziإmeannإe
numإro
2. printemps. 1996
"pigeon
towers".The splendour of Iran. Volum 2 (islamic period).2001.
Booth-Clibborn.com P. 66-73.
"Rock
engravings during archers era in Krman"cats a soas(circle
ofan cient Iranian). 2000. University of London.
http://www.cais-soas.co.uk/rock-engravings-archer.htm
http://www.kkhec.ac-ir/iran%20 information/rock%20
engravings%20of%20kerman.
http://www.netiran.com/htdoes/clippings/social/98022**s001.htmi.
"Cultural backrounds in naturai resourees"Jangal va Martaasocial
and economic (quarterly). 1994.
http://www.net iran.com/Htdoes/clippings/social/94000so06.html
"Die
Taubenhجuser
von Iran".
دbersetzung
von Ali Mohaghegh.IRANISTIK. Deutschsprachige Zeitschrift fدr
iran istische Studien.2.Janrgang, Heft 1&2/2003-2004.
«گونهشناسي
ياوريها و ياريگريهاي سنتي در ايران»، نامة علوم اجتماعي،دوره
جديد، ش 1 (پاييز 1367) دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه تهران.
همچنين در: كيهان فرهنگي، سال 2، شماره 10 (دي
ماه 1364).
«آيا
كشاورزان ايراني تكرو هستند؟»، فصلنامه تعاون روستايي و
كشاورزي، ش3 و 4 (زمستان و بهار 1367). سازمان مركزي تعاون
روستايي ايران.
«بُنهشناسي (پيشينه پژوهش، نقد آرا در چگونگي
پيدايش بنه). فصلنامهتحقيقات جغرافيايي، ش 15 (زمستان
1368). معاونت فرهنگي آستان قدس رضوي. و همچنين در: فصلنامه
كرمان، ش 4 (بهار 1371). مركز كرمانشناسي.
«پُپ
گوش (واكسيناسيون پيش از پاستور) در ميان عشاير سيرجان و چند
شهرپيرامون آن»، فصلنامه عشايري ذخاير انقلاب، ش 5
(زمستان 1367)، دبيرخانه شورايعالي عشاير ايران.
و همچنين در: مجله دانشمند، سال 29، ش 5
(مرداد 1370)
«واره،
گمنام و بيآوازه با صد نام و آوازه (رسالهاي در باب تاريخ
نوعي تعاونيكهن و زنانه)، نامة علوم اجتماعي، دوره
جديد، جلد دوم شماره 2 (تابستان 1370).
و همچنين در:
فصلنامه ذخاير انقلاب،
شماره 16 (پاييز 1370)
«سابقه تاريخي و معناشناسي نام خمين». مجله
باستانشناسي و تاريخ، ش 6(نيمسال اول 1368)، مركز نشر
دانشگاهي.
و همچنين در: راه دانش (فصلنامه تحقيقات
فرهنگي ـ هنري استان مركزي)، ش 3 و 4 (پاييز وزمستان 1374).
اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان مركزي.
«نقش
ميش در هنرهاي كلامي و ادبيات عاميانه عشاير سيرجان و چند
شهرپيرامون آن». فصلنامه هنر، ش 11 (تابستان 1365)، وزارت
فرهنگ و ارشاد اسلامي.
و همچنين در: فصلنامه عشايري ذخاير انقلاب،
ش 7 (تابستان 1368).
«بيل
گرداني (آخرين بازمانده يك ورزش پهلواني و آييني در ايران».
فصلنامةورزش، ش 7، دفتر تحقيقات و آموزش سازمان تربيت بدني
جمهوري اسلامي ايران.
و همچنين در:فصلنامة رشد علوم اجتماعي، سال
سوم، ش 10 (زمستان 1370)
و همچنين در: ماهنامه آبزيان، ش 12 و 13
(آبان و آذر 1370).
و همچنين در: «بيل گرداني"، آخرين بازمانده يك
ورزش پهلواني و آييني در نيمهور محلات».مجموعه مقالات نخستين
همايش بازي، فرهنگ، جوانان، تهران بهار 1382،پژوهشكده
مردمشناسي سازمان ميراث فرهنگي كشور.
و همچنين در: فصلنامة راه دانش،
اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استانمركزي.
«واره
و دلايل تداوم آن». فصلنامة علوم اجتماعي، سال اول، ش
1 و 2 (پاييز وزمستان 1370).
«بُرّ
ابُرّي: رقابتي كه به ياريگري ميانجامد». فصلنامة رشد آموزش
علوماجتماعي، ش 2 (زمستان 1368)، دفتر تحقيقات و برنامهريزي
و تاليف كتب درسي.
«نقش
مازنجيل: نشانهشناسي و رديابي فرهنگي نقشي از نقش و
نگارهايگليمينههاي طايفة كودكي». نامه فرهنگ ايران،
دفتر دوم (1365)، بنياد نيشابور.
و همچنين فشردهاي از اين مقالة مفصل در: كتاب
ماه هُنر (ويژهنامة فرش)، ش 23 و 24 (مرداد و شهريور 1379).
«كشت
آدوري (خاروابسته)». مجموعه مقالههاي سمينار جامعهشناسي
وتوسعه (19ـ21 آذر 1370). تهران، 1373، سازمان مطالعه و تدوين
كتب علوم اجتماعيدانشگاهها (سمت).
و همچنين در: فصلنامة كرمان، ش 1 (تابستان
1370)، مركز كرمانشناسي.
و همچنين در :ماهنامة جهاد، ش 134 (آبان
ماه 1369). وزارت جهاد سازندگي.
دگرياري
و خودياري در جشن ميان بهار در اسك لاريجان آمل». فصلنامة
رشدعلوم اجتماعي، ش 3 (بهار 1369)، دفتر تحقيقات و
برنامهريزي و تاليف كتب درسي.
و همچنين در:هفتاد مقاله، گردآوري يحيي
مهدوي ـ ايرج افشار، تهران، 1371، جلد 2، انتشاراتاساطير.
و همچنين در: فصلنامه پژوهش زنان.
«واره،
نوعي تعاوني سنتي كهن و زنانه در كمره». نامة فرهنگ ايران،
دفتر سوم(1368)، بنياد نيشابور.
و همچنين در: ماهنامة سنبله، ش 13 (آبان
1368 و شمارة 14 (آذر و دي 1368).
«بُنهشناسي (تعاريف و گونهشناسي)». فصلنامة
تحقيقات جغرافيايي، ش 24(بهار 1371).
و همچنين در: فصلنامه كرمان، ش 5 (تابستان
1371) مركز كرمانشناسي.
«تقويم آب و هوايي در ايلات و عشاير سيرجان، بافت و ميمند شهر
بابك».نشريه دانشكدة ادبيات و علوم انساني، دوره اول ش
2 و 3 (زمستان 1369 و بهار1370)، دانشگاه شهيد باهنر كرمان.
و همچنين در: فصلنامه عشايري ذخاير انقلاب،
ش 11 (تابستان 1369).
و همچنين در: نامواره دكتر محمود افشار. جلد
ششم: گردآوري ايرج افشار و با همكاري كريماصفهانيان، تهران،
1370.
«نقش
و نگارهاي گليمينههاي طايفه كوركي از ايل قرايي سيرجان و
بردسير».فصلنامه عشايري ذخاير انقلاب، ش 12، (پاييز 1369) و
به نقل از آن در: روزنامه جهان اسلام، پنجشنبه 18 مهر
1370.
«خمين
و كمره در سفرنامهها». فصلنامه تحقيقات جغرافيايي، ش 4،
سال پنجم(زمستان 1369)، معاونت فرهنگي آستان قدس رضوي.
و همچنين با اضافاتي در: فصلنامه راه دانش،
ش 19 و 20 (پاييز و زمستان 1378).
«انواع خودياري و گونهآميزيهاي آن». فصلنامه رشد علوم
اجتماعي، ش 5(پاييز 1369). دفتر تحقيقات و برنامهريزي و
تاليف كتب درسي.
«مشكهسازي
و مشكهزني در چهارده روستاي كمره»، فرهنگ ايران زمين،
جلدبيست و هشتم، تهران 1368.
و همچنين در: جشن نامه دكتر محمدحسن گنجي
(مجموعه مقالات جغرافيايي)، به كوشش دكترايرانپور جزئي، تهران،
1371، انتشارات گيتاشناسي.
و همچنين در: فصلنامه تحقيقات جغرافيايي،
شماره 25، (تابستان 1371) بنياد پژوهشهاياسلامي.
زمينههاي فرهنگي در منابع طبيعي و لزوم بازنگري به مسائل
اجتماعي در منابعطبيعي، سمپوزيوم مسايل اجتماعي در منابع
طبيعي (اسفند 69). معاونت اموراجتماعي وزارت جهاد سازندگي.
و همچنين در: فصلنامه جنگل و مرتع، ش 35
(زمستان 1373)، سازمان جنگلها و مراتع كشور.
«كبوترخانههاي
ايران، اعجاز معماري و خلاقيت در كار كشاورزي». ايران زمين،سال
دوم، ش 3 و 4 (تابستان 1372). معاونت امور سياحتي و زيارتي
وزارت فرهنگ وارشاد اسلامي.
و همچنين در: صفّه (نشريه علمي پژوهشي معماري
و شهرسازي). ش 13 و 14 (بهار و تابستان1373). دانشكده معماري
و شهرسازي دانشگاه شهيد بهشتي.
«واره،
نوعي تعاوني سنتي و زنانه». فصلنامه رشد علوم اجتماعي،
ش 6 و 7(زمستان 1369 و بهار 1370).
و همچنين در: گاهنامه كشاورزي. ش 2 (شهريور
1373)، اراك، سازمان كشاورزي استان مركزي.
«معرفي
ابزارها در مجموعة سنگنگارههاي صخرهاي نو يافته در تيمره».فصلنامه
راه دانش، ش 5 و 6 (بهار و تابستان 1375). اداره كل فرهنگ و
ارشاد اسلامياستان مركزي.
«نيمهور،
كهنسال نام آور»، فصلنامه راه دانش. ش 7 و 8 (پاييز و
زمستان 1375).
«ترانههاي
كار مشكزني در روستاهاي كمره». فصلنامه راه دانش، ش 9 و
10(بهار و تابستان 1376).
«مختصات
شيئي مقدس و اصل همربايي قطبهاي همنام، مصاديق: شير، آب،آتش
و سفيدمالي در فرهنگ ايراني». نماية پژوهش، ش 7 و 8
(پاييز و زمستان 1377).
«موزههايي
در باد، معرفي مجموعة عظيم سنگنگارههاي نويافته تيمره».فصلنامه
علوم اجتماعي ش 7 و 8 (پاييز و زمستان 1374). دانشكده علوم
اجتماعيدانشگاه علامه طباطبايي.
«لايروبي
و جشن پايان لايروبي و حكومت زنان در توجهغاز سامن ملاير».فصلنامه
رشد علوم اجتماعي. ش 17 (پاييز 1372).
«نظريههاي
همكاري در كار انديشهورزان و دانشمندان علوم اجتماعي و
دلايلكمتوجهي نسبي به آن». فصلنامه تعاون روستايي و
كشاورزي. ش 1. 2 (تابستان و پاييز1374).
«چومسوزان،
سازمان سنتي مبارزه با سرماهاي نابهنگام در روستاهاي
اليگودرز،سميرم، شهركرد و نجفآباد». فصلنامه تحقيقات جغرافيايي،
ش 31 (زمستان 1372).
و همچنين در: ناموارة دكتر محمود افشار، جلد
دهم، تهران 1377. بنياد موقوفات دكتر محمودافشار.
«صنعت
بر فراز سنت يا در برابر آن؟». مقالات منتخب فرهنگ و توسعه.
ج 2،سمينار فرهنگ و توسعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.
و ويراستة خلاصه شدهاي از آن در: نامة پژوهش.
ش 1 (تابستان 1375). مركز پژوهشهاي بنيادي و همچنين در:
فصلنامه فرهنگ (ويژه علوم اجتماعي).
ش 22 و 23 (تابستان و پاييز 1376).پژوهشگاه علوم انساني و
مطالعات فرهنگي.
و به نقل از آن در: روزنامة همشهري.
شمارههاي 1112 تا 1114 (14 ـ 16 آبان ماه 1375). و همچنيندر:
روزنامة كار و كارگر، ش
(22
ـ 28 آبان ماه 1377).
«شهرستان
محلات، كانوني تاريخي با جاذبههاي بسيار در پيرامون اراك».فصلنامه
راه دانش. ش 1 و 2 (بهار و تابستان 1374).
«مشاركت
زنان روستايي و ايلي ايران در گروههاي ياريگر و سازمانهاي
تعاونيسنتي». فصلنامه اقتصاد كشاورزي و توسعه. سال سوم
(بهار 1374).
«رفتارهاي
ياريگرانه جانوران». فصلنامه تعاون روستايي و كشاورزي. ش
3 و 4(تابستان و پاييز 1374).
«برخي
روشهاي پيشگيرانه در دانش عاميانه در ميان عشاير و روستاييان
استانكرمان». كنگرة بينالمللي تاريخ پزشكي در اسلام و
ايران. (11 و 14 مهر ماه 1371).
و همچنين در: مجموعه مقالات دومين سمينار و دهه
كرمانشناسي. كرمان 1374. مركزكرمانشناسي.
«سنگنگارههاي
سه جانور منقرض شده در نقوش ما قبل تاريخي و نويافتهتيمره».
راه پژوهش. ش 6 و 7 (پاييز 1374). معاونت پژوهشي دانشگاه
علامهطباطبايي.
و همچنين در: ماهنامه سنبله. ش 73 (مهر ماه
1374).
«كبوترخانههاي
اصفهان در منابع خارجي». مجله باستانشناسي و تاريخ.
سالهشتم. ش 15 (پاييز و زمستان 72). مركز نشر دانشگاهي.
«انواع
باران در فرهنگ و گويش سيرجان و چند شهر پيرامون آن».
نشريةدانشكدة ادبيات و علوم انساني. دوره سوم ش 1 (بهار
1371). دانشگاه شهيد باهنركرمان.
و همچنين در: ماهنامة فروهر، ش 6 و 7 (آبان
و آذر 1362). (دو مقاله).
«مشكسازي
و مشكزني در روستاها و ايلات و عشاير سيرجان و چند شهرپيرامون
آن». فصلنامه كرمان. ش 19 (زمستان 1374). مركز
كرمانشناسي.
«گمانهها
و چون و چراهايي بر ديدگريهاي نقوش صخرهاي تيمره».
فصلنامةعلوم اجماعي. ش 9 (پاييز 1376). دانشكده علوم
اجتماعي دانشگاه علامه طباطبايي.
«آسيبشناسي
پژوهشهاي فرهنگ عاميانه و لزوم مردمنگاري و مردمشناسيدانش و
فنآوريهاي عاميانه و كار ابزارهاي سنتي در ايران». فصلنامه
علوم اجتماعي.ش 5 و 6 (پاييز و زمستان 1373) دانشكدة علوم
اجتماعي دانشگاه علامه طباطبايي.
و به نقل از آن در: كاربرد دانش بومي در توسعه
پايدار. تاليف محمدحسين عمادي، اسفنديار عباسي.تهران، 1378.
مركز تحقيقات و بررسي مسائل روستايي وزارت جهاد سازندگي.
چاپ جديد با افزودههاي بسيار و با نام جديد:
«مردمنگاري دانشها و فنآوريهاي سنتي، "نانِ شب" مردمنگاران
ايران». نمايةپژوهش، سال سوم، ش 11 و 12 (پاييز و زمستان
1378).
«گزارش
اجمالي و مقدماتي يك كشف». تحقيق در علوم انساني. ش 1
(بهار1375). نشرية معاونت پژوهشي دانشگاه علامه طباطبايي.
«گزارش
سنگ نبشتههاي تنگ غرقاب گلپايگان. نامواره دكتر محمود افشار.جلد
نهم (1375). بنياد موقوفات دكتر محمود افشار.
«معرفي
نقوش صخرهاي نويافته در سيرجان و شهر بابك». فصلنامه
ميراثفرهنگي. ش 17 (بهار و تابستان 1376). سازمان ميراث
فرهنگي.
«بحران
محيط زيست در ايران و لزوم بازنگري به دانشهاي بومي و
راهكارهايفرهنگ ملي». نماية پژوهش، ش 15 و 16 (پاييز و
زمستان 77)، (ويژه دانشها وفنآوريهاي سنتي).
«ماكيانداري
سنتي در روستاي كمره». فصلنامه راه دانش، ش 15 و 16
(پاييز وزمستان 77).
«چون
و چراهايي بر نظرية تكروي و فردگرايي تاريخي ايرانيان و به
ويژهكشاورزان ايراني». مجموعه مقالات سمينار بررسي علل و
عوامل تقدم مصالح جمعيبر منافع فردي، تهران، 1379،
انتشارات باز.
«ترانههاي
كار، كار آواي فراموش شده كارورزان و استادكاران». فصلنامه
علوماجتماعي، ش 11 و 12 (پاييز و زمستان 1379)، دانشكده علوم
اجتماعي دانشگاهعلامه طباطبايي.
«مال: تعاوني سنتي دامداري در عشاير ايران».
فصلنامه عشايري ذخاير انقلاب،دوره جديد، ش 27 و 28 (پاييز و
زمستان 1379).
«گله
و شبان و ياريگري در چرانيدن دام چكنه در ايران». فصلنامة
تحقيقاتجغرافيايي، ش 58 و 59 (پاييز و زمستان 1379).
«ليلان
كانون روستاهاي ارمنينشين كمره». آپاگا، فصلنامه پژوهشي
ايرانشناسيو ارمنيشناسي. ش 1 و 2 (بهار و تابستان 1379).
«نقد
آراء در تعريف و نظريههاي گونهشناسي ياريگري». نامة
انسانشناسي، ش1 (بهار و تابستان 1381)، انجمن انسانشناسي
ايران.
«"تيلون
دادن"، "آرنگ سازي" و "گيرماسه" (تيرهگري و روشنگري آب)».
دوشگرد كمتر شناخته شده در كشاورزي سنتي ايران، فصلنامه
اقتصاد كشاورزي وتوسعه، س 9، ش 33 (بهار 1380) وزارت
كشاورزي.
«آيا
كشاورزي ايراني بدوي است؟». فصلنامه اقتصاد كشاورزي و توسعه،
س 9ش 35 (پاييز 1380) وزارت جهاد كشاورزي.
«آدميگري
و ياريگري، واقعيتها و ضرورتها و پيشينه ياريگري
(همكاري،مشاركت) در تاريخ آدميان. فصلنامه علوم اجتماعي،
ش 15 و 16 (پاييز و زمستان1361).
«فضاي مفهومي مشاركت (هم معنايي و ناهممعنايي
ياريگري با مشاركت وهمكاري و تعاون)». فصلنامه علوم اجتماعي،
ش 19 (پاييز 1381).
«نگاهي
به مشاركتهاي سنتي زنان ايراني با محور اصلي همياري
(همياريهمگرا و واگرا)». زن و فرهنگ (مجموعه مقالاتي در
بزرگداشت يكصدمين سال تولدبانو مارگارت ميد). به كوشش محمد
ميرشكرايي ـ عليرضا حسنزاده، تهران، 1382،سازمان ميراث فرهنگي،
نشر ني.
«مدخل
بُنه». دانشنامة جهان اسلام، جلد
«مدخل
بُنه». دايرةالمعارف بزرگ اسلامي، جلد دوازدهم (برمكيان
ـ بوسنوي)،تهران، 1383، زير نظر كاظم موسوي بجنوردي، مركز
دايرةالمعارف بزرگ اسلامي.
و به نقل از آن در: روزنامة اطلاعات، ش
23191 (چهارشنبه 6 آبان 1383).
4. «ساختهاي جهاني همكاري». فصلنامه علوم
اجتماعي، ش 26 (بهار 1383)،دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه
علامة طباطبايي.
ب
ـ مقالات چاپ شده در ماهنامه تخصصي
«فرهنگ
ياري در باغداري». ماهنامه سنبله. ش 3ـ4 (مرداد ـ مهر)
1367 (سهمقاله).
«انهدام
منابع سنتي آب و پيامدهاي اجتماعي ـ اقتصادي ناشي از آن».
ماهنامهجهاد. ش 115ـ116 (بهمن و اسفند 67 و فروردين 68). (دو
مقاله).
«كبوترخانههاي
ايران». ماهنامه سنبله. ش 7 و 8 (بهمن و اسفند 1367.
(دومقاله).
«فرهنگ
ياري در كشتكاري». ماهنامه جهاد. ش 13 و 14 و 15 (بهمن
واسفند 64 و فروردين 65)، وزارت جهاد سازندگي (سه مقاله).
«عروسي آب». ماهنامه آبزيان. ش 4
(ارديبهشت 1364).
و همچنين در: ماهنامه سير و سياحت. سال
دوم. ش 2 (ارديبهشت 1368).
«جغرافياي
تاريخي كمره». ماهنامه آينده. سال دهم. ش 10 و 11 (دي
وبهمن 1363) و سال دوازدهم، ش 10 (دي 1365) (دو مقاله).
«تقويم
آب و هوايي در كمره». ماهنامه چيستا، سال چهارم. ش 1
(شهريور1365).
«فرهنگ
ياري در آبياري». ماهنامه جهاد. ش 97 و 98 (فروردين و
خرداد1366). (دو مقاله).
«سده سوزان در ايلات و عشاير سيرجان و چند شهر
پيرامون آن». ماهنامهفروهر، ش 8 و 9 (دي و بهمن 1362).
(دو مقاله).
«كارگزاران
و سازمانهاي سنتي آبياري در ايران». ماهنامه جهاد. ش 107
و108 (فروردين و ارديبهشت 1367). (دو مقاله).
و همچنين در: ماهنامه آبزيان. ش 4 و ش 9
(1372).
«حضور
آب در آئينههاي ايراني». ماهنامه آبزيان. ش 3 (فروردين
1364).
«ياريگريها
و تعاونهاي سنتي در زمينه آب و آبياري در ايران».
ماهنامهزيتون. ش 37 و 44 و 45 (مرداد و اسفند 1363 و فروردين و
ارديبهشت 1364).وزارت كشاورزي (سه مقاله).
«محاسن قنات و راههاي سنتي استفاده زراعي از
آبهاي زمستانه چشمهها وكاريزها». ماهنامه جهاد. ش 121
(مهر 1368).
«بارانخواهي
در ميان عشاير سيرجان و بافت و بردسير و ميمند شهر بابك».ماهنامه
آينده. سال يازدهم. ش 1ـ3 (فروردين ـ خرداد 1364)
«قنات
تمام آفتابي و گمانهاي در چگونگي آفرينش كاريز در ايران».
ماهنامهآبزيان. ش 5 (خرداد 1364).
«كبوترخانههاي كمره». ماهنامه سنبله. ش 17
و 18 (فروردين و خرداد1369) (دو مقاله).
«ماشينهاي
آبي و استفادههاي غيرزراعي از آبهاي زمستانه چشمهها وكاريزها».
ماهنامه جهاد. ش 121 (مهرماه 1368).
«ابر، در گويش عشاير و روستاييان سيرجان و بافت و
ميمند شهر بابك». ماهنامهفروهر. ش 1 و 2 (فروردين و
ارديبهشت 1366).
«پيشبيني
آب و هوا، در ميان عشاير و روستاييان سيرجان و بافت و ميمند
شهربابك». ماهنامه چيستا. سال سوم. ش 8 (ارديبهشت 1365).
«باد،
در فرهنگ و گويش عشاير و روستاييان سيرجان و بافت و ميمند
شهربابك». ماهنامه مفيد. ش 18 (آبان 1366).
«بند
كهن نيمهور و تاسيسات آبياري سنتي آن». ماهنامه آبزيان.
ش 8 (تير1370).
«گياهان
و درختان مقدس در فرهنگ ايران». ماهنامه آينده. سال
نوزدهم. ش 3 و4 (تير ـ شهريور 1372).
«نيمهور
و كشاورز نيمه وري كه ميخواهد دنبهها را از پشت ميشهاي
ايرانيبردارد». سنبله. ش 52 (شهريور 1372).
«شيوههاي سنتي بهورزي زمين در كشاورزي سنتي ايران».
ماهنامه سنبله.ش 60 و 61 (ارديبهشت و خرداد 1373).
«روي آوري به كشاورزي سنتي». ماهنامه سنبله.
ش 63 (مرداد 1373).
«زور
و زر». ماهنامه سنبله. ش 64 (شهريور 1372).
«شيوههاي
توانبخشي زمين... (انواع كود دامي)». ماهنامه سنبله. ش
65 (آبان1373).
شيوههاي
توان بخشي زمين در كشاورزي سنتي». ماهنامه سنبله. ش 68
(بهمن1373).
«تحليلي
مردمشناختي از نقش و نگارهاي گليمينههاي طايفة كوركي».
كتاب ماههنر. ش 1 (مهر 1377).
ج ـ گفتگوها
مصاحبهها
ـ «مشاركتهاي سنتي زنان، الگويي براي گسترش
تعاونيها». زن روز، (ويژه نامه)،شنبه 13 آذر ماه 1372،
صص 44 ـ 47.
ـ
«كاشف حقيقي واكسيناسيون كيست؟». نوآوران. ش 37 (مرداد و
شهريور 1368).سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي ايران.
و به نقل از نوآوران در: تهران تايمز. (ده
سپتامبر 1990). و روزنامه رسالت، ش 1062 (دوشنبه شهريرو
1368).
ـ
مسعود رضوي. «زندگي، هنر و پژوهش، (مصاحبه درباره دو كتاب
موزههايي در بادو فرهنگ ياريگري در ايران)»، نماية پژوهش،
ش 2 (تابستان 1376)، صص 54ـ64.
ـ
«با تبسم و با رشتهاي نخ». كتاب ماه هنر. ش 1 (مهر
1377). صص 2ـ7.
ـ
«چند پرسش يك ديدگاه (گفتگو با دكتر مرتضي فرهادي مولف كتاب
فرهنگياريگري در ايران». ماهنامه تعاون، ش 58 (تير ماه
1375)، صص 28 ـ 33.
ـ
روشن رحماني. «حكومت زنان (گفتگو با دكتر فرهادي مردم شناس
ايراني و استادفريدون جنيدي)»، گاهنامة مردم گيا (گاهنامة
علمي و عاموي فرهنگ مردم)، ش 7 و 8(1376 / 1997)، شهر دوشنبه
تاجيكستان، صص 186 ـ 201.
ـ محمدعلي آزاديخواه، «گمنام و بيآوازه با صد نام
و آوازه، گفتگوي محمدعليآزاديخواه،...» هفته نامة نگارستان،
سيرجان، ش 252 (شنبه 25 بهمن 1382) و 253(شنبه 2 اسفند ماه
1353).
ميزگرد
ـ عليرضا احمدخسروي. «دانشها و فنآوريهاي مردمي
در آيينه علم و تجربهصاحبنظران»، نماية پژوهش، ش 13 و
14 (بهار و تابستان 1379)، صص 4 ـ 32.
ـ
كيانوش كياني هفتلنگ. «عشاير و هويت ايراني (1)»، فصلنامة
مطالعات ملي، ش17 (1383)، صص 265 ـ 311.
ـ
كيانوش كياني هفتلنگ. «عشاير هويت ايراني (2)»، فصلنامة
مطالعات ملي، ش18 (1383)، صص
.
د
ـ سرودهها، طرحها و كاري واژهنگاريهاي منتشر شده
الف ـ سرودهها
1ـ مجله فردوسي
«اي مرا خورشيد».
ش 833 (16 آبان ماه 1346).
«كوه اگر بگذارد».
ش 837 (14 آذر ماه 1346)، ص 28.
«سرودي براي شهر كوچكمان».
ش 844 (3 بهمن ماه 1346.
«غزل آب».
ش 851 (22 اسفند ماه 1346)، ص 21.
«اينگونه با غرور».
ش 856 (3 ارديبهشت ماه 1347)، ص 19.
«رودخانه به دريا».
ش 869 (31 تير ماه 1347).
«طنين تير و تبر».
ش 887 (4 آذر ماه 1347) ص 23.
«غزل آفتاب».
ش 933 (20 مرداد ماه 1348).
«توهم سنگ نوشتهها».
ش 945 (22 دي 1348)، ص 21.
«بر دروازة جهنم».
ش 956 (18 فروردين 1349)، ص 24.
«سفر در ظهر عاشورا».
ش 976 (19 مرداد ماه 1349)، ص 21.
«ميسرايد قلقل قليان براي من».
ش 979 (13 شهريور ماه 1349).
«غزلي در بيباوري».
ش 995 (14 دي ماه 1349). ص 21.
«بهت».
ش 997 (28 ديماه 1349).
«گل حسرت».
دوره جديد ش 9 (4 دي ماه 1357).
2ـ
دفتر روستا
«بوِ كهنة آسيا».
ش 1 (آذر ماه 1346)، ص 11.
«شايد كوير نيز».
و «سرود»، (2 شعر)، س 2. ش 1 (آذر ماه 1347)، ص 8.
«گل يخ».
س 2. ش 2 (دي ماه 1347)، ص 19.
«غش».
س 4. ش 1 (دي ماه 1349)، ص 14
«تالار و گيوه پايان».
س 4. ش 2 (خرداد 1350)، ص 10.
3ـ
كتاب روستا
«ده و آواز ني و خرمنجا».
ش 5 (تير ماه 1348)، ص 22.
4ـ
ماهنامه نگين
«دست شكستة حيرت».
ش 68 (دي ماه 1349).
«انگار».
ش 158 (تير ماه 1357)
5ـ
تهران مصور
«آوازهگري».ش
1354 (11 شهريور ماه 1348)، ص 38.
«شايد كوير نيز».
ش 1368 (19 آذر ماه 1348)، ص 21.
6ـ
سخن (مجله ادبيات، دانش و هنر)
«غزل آب».دوره
26. ش 9 (شهريور 1357)، ص 935.
«مرثيه».
دوره 26. ش 10 (آذر و دي ماه 1357)، صص 1053 و 1054.
«مردي ديگر».
دوره 26. ش 11 و 12 (بهمن و اسفند 1357). صص 1154 و 1155.
7ـ
كيهان
«آتشي در دل اين سرد».
ش 9937 (20 مرداد 1355)، ص 33.
«درياچههاي گندم».
ش 10106 (12 اسفند 1356)، ص 11
«غزل سرو نقرهاي».
ش 10117 (26 اسفند 1355)، ص 15.
«فال بين».
ش 10191 (26 خرداد 1356)، ص 6
«سرودي براي شهر كوچكمان».
ش 10249 (2 شهريور 1356)، ص 11.
«غزل باران 1 و غزل باران 2.».
ش 10266 (33 شهريور 1356).
8ـ
فروهر
«سنگ نبشتههاي باران».
ش 6 و 7 (آبان و آذر 1362)، ص 62.
ب
ـ طرحها و كاري واژهنگاريها
1ـ دفتر روستا
«سه طرح بينام».
س 2. ش 1 (آذر ماه 47)، ص 26.
«دارالشفاء، روشنفكر قوهاي و دو طرح بينام ديگر».
س 2. ش 2 (دي ماه 1347)،ص 45.
«سه كاري واژهنگاري».
س 4. ش 1 (دي ماه 1349)، صص 26 و 27.
«دو طرح و يك كاري واژهنگاري».
س 4. ش 2 (خرداد ماه 1350)، صص19و20و21.
2ـ
جهان نو
«سه طرح بينام».
س 24. ش 4ـ6 (مهر ـ اسفند 1348)، ص 176 مكرر دو.
«هفت شهر عشق را آن لاكپشت و يك طرح بينام».
س 25. ش 1 و 2 (بهار1349)، صص 153 مكرر يك و دو
3ـ
افق
(نشريه تجربي روزنامهنگاري دانشكده علوم
ارتباطات اجتماعي)
«چهار طرح بينام».
زمستان 1354 (صص 65 تا 69).
4ـ
فردوسي
«طرحي از ده».
ش 907 (ارديبهشت 1348)، ص 10.
«قفل كاري».
دوره جديد، ش 9 (دي ماه 1357)، صص 27 و 31 و 37.
ج
ـ چند طرح روي جلد
طرح روي جلد دفتر روستا. س 2 ش 1 (آذر ماه
1347).
طرح روي جلد دفتر روستا. س 2 ش 2 (دي ماه
1347).
طرح روي جلد دفتر روستا. س 2 ش 3 و 4 (اسفند
ماه 1347).
طرح روي جلد كتاب روستا. س 2 ش 5 (تير ماه
1348).
طرح روي جلد دفتر روستا. س 4 ش 1 (دي ماه
1349).
طرح روي جلد دفتر روستا. س 4 ش 2 (خرداد
ماه 1350).
ـ گلولة نقرهاي. لوردي جونز، ترجمة م.
سجودي، تهران: گوتنبرگ، 1354.
ـ كفچه مار. نوشتة حسين ميركاظمي، بينا،
تهران: 1356.
معرفي و نقد كتابهاي منتشر
شده
1ـ نامة كمره
ـ مهناز ملكي معيري. «معرفي كوتاهي از نامة
كمره»، فصلنامة علوم اجتماعي، ش 1و 2 (پاييز و زمستان
1370)، ص 280.
ـ ايرج افشار (استاد). معرفي كتاب نامة كمره،
ماهنامة آينده، س 17. ش 9ـ12 (آذرتا اسفند 1370)، ص 911.
ـ علياكبر حسنزاده. «معرفي كتاب نامة كمره»،
فصلنامة رشد علوم اجتماعي، ش 6و 7 (زمستان 1369 و بهار 1370)،
ص 78.
ـ يوسف قريب (دكتر). «كمره يا خمين»، ماهنامة
سنبله، ش 28 (تير ماه 1370)،ص67.
- "Buchدber
(die region von) kamareh (Nہme
- ye kamareh)"Sepkbrum Iran (Bonn), Vol 3 (1991). PP. 128-129.
- A.
Rounbakhshan "Nہme-ye
kamare (Le livre de kamare),IUQMAN.
ـ عليرضا قبادي. «فرهنگ و جغرافياي كمره»، كتاب
ماه علوم اجتماعي، ش 56 و 57(ويژه انسانشناسي)، خرداد و تير
1381.
2ـ فرهنگ ياريگري در
ايران
ـ غلامرضا عليزاده (دكتر). «از نگاه ديگران»،
قاصد، ش 1 (آذر 1373)، ص 7 (بهنقل از روزنامه ابرار 21
مهر 1373).
ـ عباس عبدالله گروسي. «معرفي كتاب فرهنگ
ياريگري در ايران» ماهنامه تعاون،ش 41 (بهمن 1373)، صص
62 و 63.
ـ هيئت تحريريه. «فرهنگ ياريگري در ايران»،
ماهنامة زيتون، ش 125 (فروردين وارديبهشت 1374)، صص 50 و 51
ـ هيئت تحريريه. «معرفي كتاب فرهنگ ياريگري در
ايران»، ماهنامة آبزيان، ش 9(اسفند 1373)، ص 43.
ـ هيئت تحريريه. ياريگري در ايران»، ماهنامة
سنبله، ش 68 (بهمن 1373)، ص 76.
ـ اسفنديار عباسي. «ياريگري دانشگاه و روستا، نگاهي
به كتاب... فرهنگ ياريگريدر ايران»، ماهنامه سنبله، ش
70 (فروردين و ارديبهشت 1374، صص 38ـ41).
ـ احمد حب علي موجاني. «نظريه خويش»، نشر دانش،
س 15. ش 1 و 2 (آذر واسفند 1373)، صص 31ـ33.
A.
Rouhbakhshan. "Farhang-e yari-gari dar Iran / The Tradition
ofco-operation in Iran. LUQMAN. X1,1, Automne-hiver 1994-95.
PP.99-100.
ـ عليرضا حسيني پاكدهي (دكتر). «فرهنگ ياريگري در
ايران...» فصلنامه علوماجتماعي، ش 7 و 8 (پاييز و زمستان
1374). صص 327ـ329.
ـ صادِ احمديانپور. «معرفي كتاب فرهنگ ياريگري در
ايران»، مجله جهاد، س15، ش 171 (بهمن و اسفند ماه 1373)،
ص 63.
ـ اياز دارابپور. «موفقيت يك اثر، فرهنگ ياريگري»،
فصلنامة تعاون روستايي وكشاورزي، دوره جديد، ش 4 و 5
(تابستان و پاييز 1374)، ص 141 و 142.
ـ جواد صفينژاد (استاد). «فرهنگ ياريگري در ايران»،
نامة انسانشناسي، ش 2(پاييز و زمستان 1381).
3ـ موزههايي در باد
ـ ابراهيم زارعي. «سياحت صخرههاي سخن گو...»،
فصلنامة راه دانش، ش 13 و 14(بهار و تابستان 1377)، صص 331 ـ
340. و همين مقاله در: كتاب ماه هنر، ش 9(خرداد 1378)، صص
13ـ15.
ـ محمد رسول دريا گشت. «معرفي كتاب موزههايي در
باد»، كتاب ماه علوماجتماعي، س 3 و ش 2 (آذر ماه 1378)،
ص 14.
ـ فريدون آورزماني. «نگرشي كوتاه بر موزههايي در
باد»، نماية پژوهش، ش 9 و 10(بهار و تابستان 1378)، صص 100
ـ 104.
ـ فريدون آورزماني. «نگذاريم موزههايي در باد به
موزههايي بر باد بدل شوند.»فصلنامة كرمان، ش 39 و 40
(زمستان 1379 و بهار 1380)، صص 48 ـ 53.
ـ جلالالدين رفيعفر (دكتر). «نقد و بررسي كتاب
موزههايي در باد»، نامة علوماجتماعي، ش 15 (بهار و
تابستان 1379)، صص 189 ـ 199.
ـ فريدون آورزماني. «پارينهتر ترانه مكتوب عصر
كمانداري»، جهان كتاب، ش 99 و100 (ارديبهشت 1379)، صص 24
ـ 26.
ـ محمد لطيفكار. «موزههايي در باد و فراموشي»،
چشمه، ش 4 (تيرماه 1384)،كرمان، موسسة فرهنگي مفرغ كار، صص
15ـ18.
4ـ موزههاي باز يافته
ـ ابراهيم زارعي. «نقدي بر كتاب موزههاي
بازيافته، بازخواني دانش بومي و فرهنگو ادبيات عشاير كوچنده»،
قسمت اول خبرنامة دانشگاه علامة طباطبايي، ش 37
(آبانماه 1379)، صص 29 ـ 35. قسمت دوم. ش 38 (تير ماه 1380)،
صص 37 ـ 43.
ـ اسفنديار عباسي. «شناختشناسي بومي، فرهنگ
ياريگري با طبيعت»، نمايةپژوهش، ش 13 و 14 (بهار و
تابستان 1379)، صص 160ـ165.
ـ عليرضا شاهحسيني. «معرفي منابع عشايري،
موزههاي بازيافته»، فصلنامة عشايريذخاير انقلاب، دوره
جديد، ش 3 و 4 (پاييز و زمستان 1379)، صص 231 ـ 233.
5ـ واره (نوعي تعاوني سنتي كهن و زنانه
در ايران)
ـ رضا سرافرازي. «معرفي كتاب واره»، فصلنامة
راه دانش، ش 17 و 18 (بهار وتابستان 1378)، صص 339 ـ 342.
ـ ناهيد مطيع (دكتر). «نقد كتاب واره نوعي تعاوني
سنتي كهن روزنامه در ايران»،فصلنامة اقتصاد كشاورزي و توسعه،
ش 37 (بهار 1381)، صص 303 ـ 308. و در:فصلنامة علوم اجتماعي،
ش 17 (بهار 1381)، صص 155 ـ 160. و فصلنامة راه دانش.ش 19
و 20 (بهار و زمستان 1378)، ص 289 ـ 293.
ـ اسماعيل رمضاني. «واره، پژوهشي بيمنت باران»،
جهان كتاب، ش 145 و 146،(ارديبهشت 1381 ويژه نمايشگاه
كتاب تهران)، «صص 46 و 47 و در فصلنامة راهدانش، ش 19 و
20، صص 282 ـ 289.
ـ محمدرسول درياگشت. «واره، نوعي تعاوني سنتي
كهن و زنانه در ايران»، فرهنگمردم، سال سوم، ش 10
(133).
|